عطا ملك جوينى

308

تاريخ جهانگشاى جوينى ( فارسى ) ( ط دنياى كتاب )

كبير كه از سنهء 250 - 270 در طبرستان سلطنت نمود و در اين سال اخير وفات يافت « 1 » ، دوّم برادرش محمّد بن زيد حسنى صاحب‌ترجمه معروف به « داعى » مطلق نه كبير و نه صغير « 2 » ، مدّت سلطنت او از سنهء 270 - 287 است ، و در اين سال اخير در جنگ با سامانيان چنان كه گذشت در جرجان كشته شد و سرش را ببخارا فرستادند و بدن او را در جرجان مجاور قبر ديباج دفن نمودند « 3 » ، و بعد ازين واقعه مدّت سيزده سال طبرستان در حوزهء سامانيان بود ، سوّم حسن بن علىّ حسينى و هو الحسن بن علىّ بن الحسن بن على ابن عمر بن علىّ بن الحسين بن علىّ بن ابى طالب « 4 » معروف بناصر الحق و ناصر كبير و اطروش « 5 » كه اسلام اهالى گيلان و ديلمان عمده از پرتو مساعى او بود و از سنهء 301 - 304 در طبرستان و گيلان بالاستقلال سلطنت نمود و در اين سال اخير باجل طبيعى درگذشت ، « 6 »

--> ( 1 ) رجوع شود بطبرى ( بفهرست آن ) ، و ابن الأثير در حوادث سنهء 250 و 270 غير ذلك ، و ظهير الدّين ص 281 ببعد ، و ابن اسفنديار ص 47 و 162 ببعد ، ( 2 ) ولى گاه بعضى او را « داعى صغير » نيز خوانده‌اند لكن اين فقره بتصريح ظهير الدّين ص 294 و 309 خلاف واقع است و داعى صغير لقب حسن بن قاسم آتى الذّكر است ، ( 3 ) رجوع شود بمقاتل الطالبيّين 229 ، و طبرى در مواضع عديده از جمله 3 : 2200 ( رجوع بفهرست آن ) ، و ابن الأثير در حوادث سنوات 270 و 287 و غيره ، و ظهير الدّين ص 309 و غيره ، و ابن اسفنديار 47 - 49 ، و 187 ببعد ، ( 4 ) اين نسب‌نامه از روى ابن اسفنديار 49 و ظهير الدّين 300 نقل شده است ، و در ابن الأثير 8 : 31 « علىّ » دوّم را ما بين اجداد او ندارد ، و طبرى فقط در يك موضع ( 3 : 2292 ) اسمى از او برده آن هم بعنوان « حسن بن علىّ العلوى » بدون سوق نسب او ، ( 5 ) و گاه نيز داعى الى الحقّ ( ظهير الدّين 326 ) ، ( 6 ) ابن الأثير در حوادث سنوات 301 ، 302 ، 304 ( ج 8 ص 29 ، 31 - 32 ، 39 ) ، و ظهير الدّين ص 300 ببعد ،